Uitslagen

Januari 2018

Er zijn inmiddels meerdere fretten uitgebreid onderzocht en de eerste resultaten hiervan zijn binnen. Ondanks dat we deze alvast willen delen, willen we ook kenbaar maken dat op dit moment nog aanvullende onderzoeken gaande zijn en gesprekken met deskundigen plaatsvinden. Zodoende zijn er op dit moment nog geen definitieve conclusies te trekken, maar is er wel een stap in de goede richting op zoek naar antwoorden.

Bij de onderzochte zieke fretten zijn er diverse ontstekingen gevonden in darm, galblaas, lever, alvleesklier en nieren. Het lijkt erop dat ziekteverwekkende bacteriën, maar mogelijk ook parasieten hierbij een rol spelen. Deze pathogenen, die vooral in rauw vlees en prooidieren voorkomen, worden nog nader onderzocht om te bekijken of deze daadwerkelijk de oorzaak kunnen zijn van de grote problemen die we momenteel ondervinden bij rauwgevoerde (jonge) fretten.
Daarna kunnen we proberen een toegespitste behandelmethode te ontwikkelen. Dat kan lastig zijn daar er meerdere ziekteverwekkende organismen zijn gevonden. Ook wordt er nog nader onderzoek verricht naar de mogelijke problemen in het middenoor, dat vergt vanwege het ontkalkingsproces van de schedel nog meer tijd. 

Mei 2018

Afgelopen zondag heeft de Frettendag plaatsgevonden waarop Hanneke Roest van de Frettenkliniek een update in de vorm van een lezing heeft gegeven.
Graag willen wij deze met jullie delen.

Er is door Hanneke de afgelopen maanden ontzettend hard gewerkt om duidelijkheid te scheppen in de problematiek die we momenteel zien met zoveel zieke jonge fretten. Wat inmiddels duidelijk is, is dat al deze fretten op een punt in hun leven rauwvoeding hebben gehad in de vorm van KVV en/of prooidieren en ander rauw vlees.

In 2017 is er in een van de meest toonaangevende internationale diergeneeskundige tijdschriften, The Veterinary Record, een artikel geplaatst over het recente Nederlandse onderzoek van het RIVM (in Bilthoven) en de Universiteitskliniek Utrecht over de aanwezigheid van ziekteverwekkende bacteriën en parasieten in rauwe vleesvoeding. Zowel het onderzoek als de publicatie moeten hiervoor aan strenge criteria voldoen. Bij dit onderzoek zijn verschillende in Nederland verkrijgbare KVV-merken getest op ziekteverwekkende bacteriën. Een paar schokkende feiten uit dit onderzoek waren dat in 23% van de onderzochte producten een type E.Coli voorkomt dat kan zorgen voor nierfalen bij de mens. 80% van de onderzochte producten bevatte antibiotica-resistente E.Coli. Salmonella werd in 20%, Listeria werd in 50% van de producten gevonden evenals parasieten als Sarcocysten (23%) en Toxoplasma (6%). Deze bacteriën en parasieten zijn ook gevaarlijk voor fretten.
Het vlees wat in Nederland beschikbaar is om deze KVV van te maken is afvalvlees afkomstig uit de bio-industrie. Sinds 2007 zijn veehouders en andere fokkers door de overheid verplicht om minder antibiotica in te zetten, waardoor er dus al een hogere hoeveelheid bacteriën aanwezig kan zijn in dit vlees. Dit betekent dat ook het reguliere vlees van de slager niet zomaar geschikt kan zijn om rauw te voeren. Er zijn genoeg terughaal acties van vlees uit supermarkten bekend, omdat er schadelijke bacteriën gevonden werden. Ook wordt ons als mens altijd geadviseerd om het vlees dat we eten door en door te verhitten.

Daar er al langere tijd afgeraden werd om je fret rauw vlees in de vorm van KVV te voeren, zijn veel fokkers, eigenaren en opvangen overgegaan op het (bij)voeren van prooidieren. Door de grote vraag naar o.a. muizen ontstond er een tekort aan muizen, waardoor leveranciers niet meer alleen SPF muizen (vrij van pathogene kiemen) uit het laboratorium konden leveren maar commercieel gefokte muizen uit het buitenland haalden. Daarvan verwachten we dat de levensomstandigheden zeer dubieus zijn.

Uit het onderzoek is het volgende tot op heden naar voren gekomen

Sinds het starten van de werkgroep zijn er inmiddels 11 fretten geëuthanaseerd ten behoeve van het onderzoek. Hiervan zijn 5 fretten volledig onderzocht (necropsie) bij de Universiteitskliniek in Utrecht en de 6 andere zijn pathologisch onderzocht op de Frettenkliniek waarvan er weefsel en materiaal voor kweken naar het pathologisch laboratorium in Duitsland zijn gezonden. Ook is er bij 14 nog in leven zijnde fretten nader onderzoek gedaan en zijn er aanvullende kweken afgenomen.

  • Vrijwel alle onderzochte dieren hadden onder andere chronische ontstekingen aan maag, darmen, alvleesklier, galblaas, lever en nieren.
  • Er werden opvallend vaak eosinofielen aangetroffen in diverse organen en soms ook in het bloed. Dit zijn witte bloedcellen die betrokken zijn bij het bestrijden van parasieten en bij immuunreacties in het lichaam (o.a. allergieën).
  • Er werden diverse bacteriën gevonden waaronder in de darmen een reincultuur van enteropathogenen o.a. resistente (Hemolytische) E.Coli, resistente Pseudomonas, Campylobacter .
  • Ook zijn er o.a. bacteriën gevonden in doodgeboren pups en bij een baarmoederontsteking.
  • Bij enkele fretten worden een ontsteking in de hersenen of het midden en binnen oor gevonden. Dat gebied is lastig te onderzoeken.
  • Bij 1 fret werd een ontsteking in het middenoor en van daaruit naar de hersenen en zelfs het ruggenmerg door een multiresistente E.Coli bacterie aangetoond. Ook deze fret had daarnaast dezelfde ontstekingen in het maagdarmstelsel met eosinofielen.

Virusonderzoek is niet gedaan, dat is zeer lastig. De bekende virussen als Aleutian Disease (ADV), het Corona virus of andere bij fretten ooit aangetoonde virussen geven andere problemen dan die wij hier zien.

Vijf jaar geleden werden ook E.Coli’s gevonden maar die waren nog gevoelig voor de normale antibiotica.

Er werden geen parasieten aangetroffen, niet in de ontlasting, het bloed en bij weefselonderzoek.

Gezien de eosinofielen die bij het onderzoek werden aangetroffen, zou dat mogelijk kunnen duiden op parasieten. Hier is aanvullend onderzoek naar gedaan. Zowel in de ontlasting als in de lichaamsweefsels zijn er geen parasieten aangetroffen. Ook is het onwaarschijnlijk dat een parasiet deze uitgebreide chronische ontstekingen kan veroorzaken.

Veel fokkers hebben te maken gehad of hebben problemen met baarmoederontsteking, melkklierontsteking, doodgeboren pups, niet drachtig wordende vrouwtjes.

Het onderzoek zelf heeft nogal wat voeten in de aarde gehad om alles in kaart te brengen. Er zijn verschillende specialisten geraadpleegd waaronder Nico Schoemaker en Yvonne van Zeeland (Universiteitskliniek Utrecht) alsmede Paul Overgaauw (micro- en parasitoloog) om de resultaten te interpreteren. Dankzij het intensieve onderzoekswerk van Hanneke kunnen we aangeven wat er gaande is.

Wat al deze onderzochte dieren gemeen hebben is dat ze (vaak al op jonge leeftijd of al in het nest) rauw vlees en/of prooidieren te eten hebben gehad. Ze eten het makkelijk en pups groeien er in eerste instantie goed op. Vanwege dit en andere bijkomende factoren werd prooi en rauwvoeding veelvuldig ingezet door fokkers. Veel fokkers en particulieren dachten ook goed te doen met het geven van rauwvoeding. Het probleem komt bij alle fokkers voor. Hieronder leggen we uit hoe dat tot stand komt.

Wat is hier waarschijnlijk aan de hand

De normale darmflora van vaak nog heel jonge fretten wordt ernstig om zeep geholpen door de vieze bacteriën die in de rauwvoeding en muizen zitten. Er ontstaat een andere darmflora met minder gunstige bacteriën die het dier ziek maken.

Gezien de vele eosinofiele reacties die we zien in het maagdarmstelsel en er géén parasieten worden gevonden, kunnen we er vanuit gaan dat dit een immuun(afweer) reactie is van het dier op deze afwijkende darmflora en de beschadigingen in de darm door deze afwijkende bacteriën. Er is namelijk een directe relatie tussen de darmflora en de immuun status (afweer) van mens en dier.

De afwijkende immuunreactie en afwijkende bacteriën maakt deze dieren langdurig ziek. Deze dieren hebben een blijvende schade opgelopen in het maagdarmkanaal en zijn overgevoelig geworden voor alles wat via de bek naar binnen gaat: voedsel en ook medicatie kan slecht verdragen worden (intolerantie). Ze zijn constant misselijk als ze eten. Wat via de mond binnenkomt wordt als lichaamsvreemd gezien en in de darmen aangevallen. Voeding wordt niet (goed) opgenomen. Met als gevolg dat de fretten misselijk blijven en (soms) afvallen.

Ook als de oorspronkelijke bacteriën al uit het lichaam zijn verdwenen blijft het dier ziek door de immuunreactie die in de darmen gaande blijft. Ook de fokkers die rauwvoeding gaven, blijven de komende tijd problemen houden, ook al zijn ze gestopt met het geven van rauwvoeding. De afwijkende darmflora wordt namelijk direct met de geboorte doorgegeven aan de pups. Pups worden namelijk steriel (zonder bacteriën) geboren en krijgen normaliter de goede bacteriën maar in dit geval ook de slechte bacteriën mee via het geboortekanaal, de moedermelk en de huid van het moederdier. Krijgen deze dieren in het nest ook nog eens als jong dier rauwvoeding dan wordt het probleem alleen nog maar groter.

Dringend advies aan alle fretteneigenaren

Geen enkele vorm van rauwe (vlees) voeding te geven, ook geen rauwe eieren! Het is een absolute fabel dat het maagzuur alle verontreinigingen zoals bacteriën doodt.

We zien de volgende (mogelijke) symptomen bij fretten met deze ziekte:

  • Afvallen in gewicht;
  • Wisselende ontlasting (van normaal naar te dunne; stinkend; afwijkende kleur);
  • Slechter eten;
  • Afwijkend gedrag; rustiger/slomer of juist hyperactief (speel)gedrag;
  • Misselijkheid;
  • Slechte vacht of moeilijk door de verharing heen komen. 

Aangezien misselijkheid soms moeilijk zichtbaar is, hier een overzicht van mogelijke gedragingen van een fret die (ernstig) misselijk is. Niet iedere misselijke fret gedraagt zich hetzelfde. Daarbij is misselijkheid makkelijker te zien bij het voeren van vloeibare voeding zoals het Walthampapje/RC Convalescence Support.

  • Waltham niet willen eten / niet lusten;
  • Waltham via het randje van het voerbakje eten of tussentijds stoppen met eten;
  • Twijfelen om te beginnen met eten;
  • Bekje aflikken of smakken;
  • Brokjes uit het voerbakje graven en ernaast of ergens anders in de kooi opeten;
  • Kop naar achter of met “neus naar buik” bewegen tijdens het eten;
  • Trillen of vacht/staart uitzetten tijdens het eten;
  • Tandenknarsen of krabben aan de bek;
  • Bijten aan stof of rand van de poepbak in de kooi;
  • De hik hebben;
  • Na het eten platliggen;
  • Met een hele hoge rug (vier voetjes bij elkaar) rondlopen en /of eten;
  • Op de arm of op schoot moeten voeren, of stimulerend met vinger of een lepeltje, omdat het fretje anders te weinig eet;
  • Kopschudden tijdens het eten.

Heb je het vermoeden na het lezen van deze symptomen dat je fret (mogelijk) ziek is? Dan kan je contact opnemen met de Frettenkliniek.

Hoe nu verder?

Op dit moment is er nog geen behandeling voor handen om dit probleem aan te pakken. De aangetroffen bacteriën zijn niet makkelijk te behandelen. Daarbij is de fret een dier met een zeer gevoelig maagdarm kanaal, wat snel beschadigd raakt door medicatie. Eventueel beschikbare en werkende antibiotica tegen deze bacteriën kunnen fretten niet of zeer slecht verdragen. Uiteraard gaat het onderzoek nog verder en zal er zeker gezocht worden naar een bruikbare (medicamenteuze) oplossing.

Helaas is het op dit moment dus nog zo dat getroffen fretten ongeneeslijk ziek zijn. Daarbij is het ook duidelijk dat besmette dieren het ook kunnen overdragen. Zowel andere dieren als de mens staan hieraan bloot. Uiterste voorzichtigheid en strikte hygiëne zijn dan ook zeer belangrijk om het niet nog verder te verspreiden, maar met name om zelf geen besmetting op te lopen.

We hebben dus te maken met een gecompliceerd ziektebeeld, wat overdraagbaar is op verschillende manieren en dus niet binnen afzienbare tijd verholpen zal zijn. Naast de zoektocht naar nuttige medicatie voor het bestrijden van de chronische ontstekingen, hebben we te maken met fretten met een (zwaar) beschadigde darmflora welke niet zomaar kan herstellen. Er is niet eerder duidelijk medisch en/of wetenschappelijk onderzoek geweest naar de normale darmflora van fretten. Sterker nog, het in kaart brengen van darmflora van mensen staat zelfs nog in de kinderschoenen. 
Kortom: we hebben te maken met een enorm ingewikkeld probleem. Ondanks deze heftige conclusie gaan wij verder met het onderzoek.

Wij willen in het bijzonder onze dank uitspreken naar Hanneke Roest. Door haar tomeloze inzet en enorme betrokkenheid zijn we al zover gekomen in dit onderzoek. Echter gaat hier ook enorm veel tijd en energie in zitten. Mede daarom is de Frettenkliniek momenteel slechts halve dagen geopend, zodat er optimaal geïnvesteerd kan worden om zo snel mogelijk een behandelplan te kunnen ontwikkelen.

Werkgroep Rauwvoeding Fret
Vragen kunnen worden ingestuurd via e-mailadres vragen@werkgroep-fret.nl.

December 2018

Het afgelopen jaar is een heftig jaar geweest met veel ernstig zieke jonge fretten. De Frettenkliniek heeft met hulp van de werkgroep en met de persoonlijke inzet van de aangesloten stichtingen en fokkers veel onderzoek hiernaar kunnen doen. Dit onderzoek wordt sinds kort ondersteund door de Universiteit Utrecht.

Frettendierenarts Hanneke Roest van de Frettenkliniek heeft meer tijd nodig voor dit noodzakelijke onderzoek. Daarnaast wil zij collega's in het buitenland bezoeken naar aanleiding van deze problematiek. Om dit mogelijk te maken zal de Frettenkliniek vanaf 1 februari 2019 minimaal 3 maanden gesloten zijn.

Voor het volledige bericht en details over deze sluiting kijk op de Frettenkliniek Facebook pagina.


Toezegging donatie

Wil je op de hoogte blijven van resultaten via e-mail? Vul dan ook je e-mailadres in.

Mogen wij uw naam en donatiebedrag noemen op onze website?

€ 

Je gegevens worden nu verwerkt...